|
YÖRE |
Gerek
kültürel gerek coğrafi olarak aynı yargıları taşıyan,aynı sözlere
gülen aynı sözlere ağlayan bazen kesin olarak sınırları
belirlenemeyen alan. |
|
KOSTÜM |
Belirli bir yöreye ait, o yörenin kültürel öğelerini gösteren ve o
yöreyle tanımlanan,diğer yörelerden farkını gösteren
kıyafetler.Genelde başa giyilen,üste giyilen,ayağa giyilen şekilde
irdelenmektedir. |
|
TAVIR |
Yöreleri birbirinden ayırt etmeyi sağlayan hareketsel ve potansiyel
bütünlük. |
|
GELENEKSEL DAL |
Halkoyunları yarışmalarında figürün ve otantikliğin ön plana çıktığı
kategori. |
|
SAHNELEMELİ DAL |
Halkoyunları yarışmalarında figürlerin yanında görselliğin ve
çizgilerin ön plana çıktığı kategori. |
|
STİLİZE DAL |
Federasyonun sahnelemeli dal anlamında kullandığı ve kavram
fazlalığına neden olan gevurcadan gelme bir tanım.
|
|
ARTİSTİK DAL |
Federasyon tarafından geleneksel dal anlamında kullanılan terim.
|
|
ORGANİZATÖR |
Halkoyunları yarışması düzenleyen kurum,kuruluş veya
kişiler.MEB,Kültür Bakanlığı,Halkoyunları Federasyonu,Vaksa,GSGM
Gençlik Merkezleri,Yurt-Kur gibi. |
|
JÜRİ(HAKEM) |
Halkoyunları ekiplerinden puan kıran kişiler.Ekiplerin yöre
tavırlarına oyunun gerektirdiği estetiklerin yapılıp yapılmadığını
denetleyen kişiler. |
|
ALAYLI |
Asıl mesleği yanında
Halkoyunlarına gönül vermiş,kendi kendini yetiştirmiş,hatta ekol
olmuş kişiler. |
|
MEKTEPLİ |
İlgili
okullarda halkoyunları eğitimi almış ve genelde sadece halkoyunları
ile uğraşan kişiler. |
|
KULİS |
Yarışmalarda esas sahne
dışında kalan ve oyuncuların sahneye girip çıkmasına olanak sağlayan
düzenek. |
|
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI YARIŞMALARI |
Türkiye'nin en çok mazisi bulunan,en köklü,en saygın,en çok
katılımın sağlandığı halkoyunları yarışmaları.
|
|
ZEYBEK |
Türkiye'nin Ege
Bölgesi'nde oynanan oyunların genel ismi.Zeybek bölgesi
İzmir,Aydın,Manisa,Muğla,Denizli,Uşak,Afyon,Kütahya,Balıkesir ve
Çanakkale yörelerinden oluşmaktadır. |
|
İZMİR YÖRESİ |
Bergama'dan Menemen'e Kemalpaşa'dan Kiraz'a kadar bir alanı
kapsayan;bağrında ikiparmak,kostak ali,sürmene,ötme
bülbül,sebaye,kırmızı buğday,soğuk kuyu,gökçen efe,sinan ağa,zahide
molla,karyolamın demiri,harmandalı,gündoğdu gibi baba oyunları
barındıran;Türkiye'nin en gelişmiş halkoyunlarına ve sahne yapısına
sahip,kendi oyunlarını en güzel sunabilen,birçok farklı kostümü
bulunan Türkiye genelinde ekol olmuş,birçok başarılara imza atmış
yöredir kendisi. |
|
FEDERASYON |
Türkiye Halkoyunları'nı temsil eden tek tüzel kişilik |
| HALAY |
Toplu, düz dizi biçiminde ve oyuncuların
birbirine tutunarak oynadığı oyun türüdür.Doğu,güneydoğu
ve Orta Anadolu’da davul zurna eşliğinde oynanır.Bitlis, Bingöl,
Diyarbakır, Elazığ, Malatya, Kahramanmaraş,Gaziantep, Erzurum,
Erzincan, Sivas, Mardin, Muş, Yozgat,Çorum, Adana, Ankara, Siirt,
Hatay, Tokat, Şanlıurfa... |
| BAR |
Toplu olarak ve genellikle düz dizi ya da
yarım ay biçiminde, oyuncuların birbirlerine tutunarak oynadıkları
disiplinli grup oyunlarına bar denir.Genellikle
Doğu ve Kuzeydoğu Anadolu bölgesinde icra edilen bir oyun türüdür.
Erzurum, Kars, Ağrı, Artvin, Gümüşhane, Bayburt, Erzincan... |
| HORA |
Bu oyun Bar ve
Halaylar gibi el ele ya da kol kola tutuşularak disiplinli bir
biçimde ve dizi halinde oynanmaktadır.
Genellikle Trakya’da, kısmen de
Marmara’nın doğu ve güneyinde görülen bir oyun türüdür.Edirne,
Kırklareli, Tekirdağ, Çanakkale... |
| KAŞIK |
Ellerinde
ritim aracı olarak tahta kaşıklar bulundururlar.Güney
Anadolu’nun Akdeniz’e uzanan kesimleri genellikle kaşıklı oyunlar
bölgesi olarak gösterilir.Eskişehir , Afyon, Kütahya, Bilecik,
Kırşehir , Konya, Mersin,Antalya, Bolu, Bursa... |
| BENGİ |
Marmara Bölgesinin
güneyinde genellikle Balıkesir dolaylarında görülen bir oyun
türüdür.Balıkesir, Manisa, Bursa, Çanakkale... |
| MENGİ |
Ege bölgesi ve
Akdeniz Bölgesinin bazı illerinde bu oyun türüne rastlamak
mümkündür. |
| HORON |
Oyuncuların
dizi biçiminde birbirine tutunarak oynadığı oyunlardır.
Doğa yapısının sert ve dağlık oluşu, denizinin ve havasının
kararsızlığı horon oyunlarında göze çarpar Doğu
Karadeniz kıyılarında kemençe veya davul eşliğinde icra edilir
Trabzon, Samsun, Artvin, Ordu, Rize. |
| KARŞILAMA |
Karşılama iki kişinin karşılıklı durarak oynadıkları bir oyun
biçimidir. Çiftlerin karşılıklı olarak toplanmalarıyla bir grup
halinde de oynanmaktadır. Genellikle Trakya’da, kısmen de
Marmara’nın doğu ve güneyinde görülen bir oyun türüdür.Edirne,
Tekirdağ, Kırklareli, İzmit, Adapazarı, Çanakkale,Bursa, Bilecik.. |
| TEKE ZORTLATMASI |
Bu tür de yine
Türkiye’nin batı ve güney bölgelerinde oynanır.Antalya, Isparta,
Alanya v.b |
|
|
